Radiofrekventna ablacija vena (RFA-Radiofrequency ablation)

Radiofrekventna ablacija proširenih vena predstavlja jednu od modernih minimalno invazivnih metoda endovenskog liječenja kronične venske bolesti (termalna tumescentna metoda). Ova metoda je u uporabi još od 1999.god te kao i svaka druga metoda, do danas je znatno unaprijeđena, u skladu sa razvojem tehnologije. Našla je svoju primjenu u liječenju insuficijencije glavnih površinskih vena, njihovih ogranaka i perforantnih vena nogu, koje ujedno predstavljaju najčešći uzrok proširenih vena na nogama (insuficijencija vene safene magne/VSM, prednjeg ogranka vene safene magne/aaVSM, vene safene parve/VSP i perforantnih vena).

Cilj ove metode je otkloniti uzrok proširenih vena, koji najčešće ima uzrok upravo u inkompetenciji (lošem funkcioniranju) zalistaka u glavnim površinskim venama i/ili perforantnim venama nogu.

Postoji nekoliko različitih uređaja za radiofrekventnu ablaciju: Celon RFITT (Radiofrequency Induced Thermal Therapy - bipolarna RF), FCare System EVRF (monopolarna RF) i VNUS ClosureFast (Medtronic Venefit). Od svih navedenih procedura/uređaja najširu primjenu uz najbolje rezultate ostvario je VNUS ClosureFast.

Prednosti ove metode liječenja u odnosu na klasično kirurško liječenje su brojne, a kao vodeće se ističu: bezbolna metoda, kratko trajanje zahvata, bez klasičnih kirurških rezova i ožiljaka, minimalni ili gotovo nikakav rizik od postproceduralne infekcije, trenutačni nestanak simptoma i brzi oporavak.

U rijetkim slučajevima mogu se pojaviti komplikacije liječenja i to u vidu hiperpigmentacije kože (tamnije kože) i induracije (otvrdnuće) podkožnog tkiva na mjestu prolaska laserske sonde, manji hematom (podkožni krvni podljev), površinski tromboflebitis (prolazna upala površinske vena) te u iznimno rijetkim situacijama opeklina kože, oštećenje živca (osjetnih živaca) te duboka venska tromboza (tromb u dubokim venama; EHIT- endothermal heat-induced thrombosis) na tretiranoj nozi.

Razvojem katetera za radiofrekventnu ablaciju ClosureFast, znatno je unaprijeđeno liječenje te su smanjene moguće komplikacije. ClosureFast kateterima je eliminiran negativni efekt dosadašnje slow pullback tehnike te je omogućeno kontrolirano segmentalno tretiranje vene temperaturom od 120°C i time smanjena mogućnost perforacije vene ("pucanja" vene) pri uporabi visoke doze toplinske energije. Osim toga ukoliko operacijski zahvat učini iskusni kirurg operater i u dobro kontroliranim uvjetima komplikacije su izrazito rijetke i svedene na minimum.

Kako ova metoda funkcionira? Naime kateter za radiofrekventnu ablaciju sadrži na svom vrhu sondu, koja emitira radiofrekventne valove, koji u interakciji sa unutarnjom stijenkom vene (endotelom vene) oslobađaju toplinu, što dovodi do oštećenja i samim time ablacije ("sljeplivanja") vene, koja se vremenom pretvori u vezivni tračak. Kao krajnji rezultat dobije se potpuno zatvorena vena, koja više ne puni varikozitete (proširene vene).

Sam postupak je relativno bezbolan, kratak i jednostavan za bolesnika. Sastoji se od perkutanog (preko kože) uvođenja katetera za radiofrekventnu ablaciju u glavnu površinsku venu, koja je uzrokom proširenih vena nogu (vena safena magna i/ili vena safena parva). Kateter se uvodi i pozicionira u veni pod kontrolom ultrazvuka ( vrh sonde se poziocionira na oko 1-2cm ispod safenofemoralnog ili safenopoplitealnog ušća- mjesta utoka tretiranih glavnih površinskih vena u duboke vene noge). U slučaju tretiranja perforantnih vena koristi se kratka sonda za radiokrekventnu ablaciju tzv.stylet (ClosureRFS), koji se preko kože (perkutano) direktno uvede u perforantnu venu i pozicionira u blizini ulaska perforantne vene u duboku venu tretirane noge.

Zatim se pod kontrolom ultrazvuka aplicira lokalna/tumescentna anestezija,koja osim što uklanja bol, ima ulogu da dodatno stisne tretiranu venu i time omogući bolji kontakt sonde sa unutarnjom stijenkom vene (bolja uspješnost metode) te djeluje i kao toplinski izolator (štiti okolno tkivo i kožu od toplinskog oštećenja). Nakon što se aplicira tumescentna anestezija i dodatno provjeri pozicija vrha sonde kreće sam postupak radiofrekventne ablacije. Kateter se spaja sa uređajem (generatorom radiofrekventnih valova) te nakon započinjanja odašiljanja radiofrekventnih valova sonda se povlači svakih 20 sekundi u dužini od 7cm (ciklus u prvih 7cm se ponavlja dva do tri puta). Dakle sam postupak RFA traje dvije do tri minute, ovisno o dužin tretirane vene.

Tijekom zahvata, ukoliko dođe do bilo kakvog odstupanja od pravilne ispostave toplinske energije, uređaj signalizira zvučnim signalom te automatski prestaje sa radom, što dodatno govori o tome koliko je sigurna ova metoda liječenja. Po završetku tretmana glavne vene i/ili perforantne vene, u istom aktu slijedi još tretiranje varikoznih vena (proširenih vena) i to miniflebektomijom (klasična metoda odstranjivanja varikoziteta posebnim kirurškim mikrokukicama kroz male incizije- "ubode" na koži cca 2mm) i/ili sklerozacijom (naglašavam individualni pristup). Mjesta mikroincizija kože (malih kirurških rezova od cca 2mm) rekonstruiraju se šivanjem (postavi se po jedan tanki šav) ili se rekonstruira sa SteriStripom (ljepljive trakice za rekonstrukciju kirurških rana).

Postproceduralno, na operacijskom stolu, postave se sterilne upijajuće obloge na tretiranoj koži noge i navuče se elastična nadkoljenična kompresivna čarapa 2.stupnja kompresije. Tako postavljena kompresivna čarapa nosi se prvih 7 dana danju i noću (bez skidanja), zatim se nakon skidanja šavova ili steristripa nosi još dva do tri tjedna (samo jdanu), a nakon toga nosi se samo po potrebi (individualni pristup) . Po završetku, operacijskog zahvata pacijent je odmah pokretan, bez tegoba i spreman povratku svakodnevnim aktivnostima.

Nakon učinjenog operacijskog zahvata pacijent se naručuje na redovite kontrole u intervalima od nekoliko mjeseci u trajanju od minimalno godinu dana. Na kontrolnim pregledima osim konzultacija, savjetovanja sa operaterom i detaljnog kliničkog pregleda vrši se redoviti kontrolni UZV dopler vena nogu i time kronična venska bolest drži pod kontrolom. U konačnici zadovoljni pacijenti se vraćaju svojim uobičajenim svakodnevnim aktivnostima i poslu bez tegoba.